Giderek kirlenen , doğal kaynakları hesapsızca tüketilen bir dünya sürekli artan bir çevresel bozulmaya ve bu bağlamda çölleşmeye , ormansızlaşma , asit yağmurları , küresel ısınma , ozon tabakasının aşınması gibi gelişmelere dikkat çekilmeye başlamıştır.

Aynı dönemde , çevre sorunlarının , dünyadaki nüfus patlamasını ve giderek artan yoksulluk ile uluslararası eşitsizliği de içerecek şekilde , geniş bir bakış açısı ile alınması zorunluluğu vurgulanmaya başlanmıştır. İnsanlığınm çıkış yolu , çevresel gelişim ile ekonomik kalkınma arasındaki yaşamsal köprünün kurulmasına ve gelişmenin "sürdürülebilir" olmasına bağlanmıştır.

Bu dönemde dünya "sürdürülebilirlik" kavramı ile tanışırken , bunun yaşama geçirilmesine yönelik süreçler de gözden geçirilmeye başlanmıştır.Çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ve "sürdürülebilir gelişme" ilkesinin yaşama geçirilmesinin ancak "yerinden" çözümlerle mümkün olacağı , giderek daha iyi anlaşılmaya başlanmıştır."Çevre" nin en geniş katılımcılık gerektiren alan olduğu , genel bir kabul görmeye başlamıştır.

Çevre korumanın doğasında toplumsallaşma olduğu ve doğrudan katılım ve demokrasileşme ile ilgili bir alan olduğu , bu bağlamda , özünde demokratikleşmeyi ve kentsel hakları savunmayı gerektirdiği , açıkça ifade edilmeye başlanmıştır. Bu gelişmelere paralel olarak, dünya ölçeğinde bir başka heyecan verici süreç yaşanmaya başlamıştır.

Birleşmiş Milletler'in tek muhattap olarak merkezi yönetimleri görme politikasının iflas etmesi karşısında , uluslararası topluluk çözümü yerel yönetimlere ve hükümet dışı topluluklara yönellmekte bulmuştur. Bu süreç , yerel yönetimlerin ve sivil toplum kuruluşlarının uluslararası düzeyde etkin ve vazgeçilmez "ortaklar" olarak kabul görmeye başlamasını sağlamıştır.

Dünya demokratikleşme sürecinin en güçlü araçlarından olan yerel yönetimlerde yeniden yapılanma önem kazanmış ve yerel düzeyde kurumsallaşma , uluslararası topluluğun ve ulusların dikkatini giderek daha çok çekmeye başlamıştır.Demokratik uygulamaların , çoğulcu ve katılımcı politikaların en somut biçimde gerçekleşme olanağı ve ortamının bulunduğu yerel yönetimlerin , 2000'li yıllara yepyeni bir anlayışla hazırlanmalarının önemini giderek daha iyi anlaşılmaya başlanmıştır.

Yeni bir yüzyıla girerken , özerk , katılımcı , sayam ve etkin yerel yönetimlere olan gereksinim giderek kendini göstermeye başlamıştır. Yerel yönetimlerin yönetimlerin yeniden yapılanması ve yerel yönetimlerin demokratikleşme sürecine katkılarını arttırabilme mekanızmalarının oluşturulabilmesi için çalışmalar hızlanmıştır.

 "Sürdürülebilir Gelişme" ilkesine ağırlık veren ülkelerde , kendilerine özgü ve toplumsal yapılarının gereklerine uygun bir "toplumsal uzlaşma" modeli tartışmaya , şekillenmeye başlamıştır.

Toplumsal uzlaşmada çözümler "Katılımcı" ve "çok-aktörlü" bir anlayışla ele alımya başlamış , kısaca "yönetsel katılım" ve "toplumsal katılım" büyük önem kazanmıştır.

Derleyen
Sinan ÇETİNER